Gewone gipsplaat is niet waterdicht en hoor je in een badkamer of douche nooit zonder extra behandeling te gebruiken. Wil je toch gipsplaat als ondergrond in een natte ruimte, dan moet je de plaat zelf volledig waterdicht afwerken voordat er tegels of een andere afwerking op komt. Hoe je dat aanpakt en wanneer het wel of niet slim is, lees je hieronder.
Welk type gipsplaat kun je gebruiken in een badkamer?
Standaard gipsplaat (de witte variant) is absoluut ongeschikt voor natte ruimtes. Het gips zuigt vocht op, zet uit en verliest zijn draagkracht. Voor badkamers bestaat een speciaal type: de groene gipsplaat, ook wel vochtwerend of vochtbestendige gipsplaat genoemd. Die groene kleur geeft aan dat de kern iets vochtbeschermend is behandeld en dat de kartonmantel minder snel nat doordringt.
Belangrijk om te weten: groene gipsplaat is vochtbestendig, maar niet waterdicht. Het kan kortstondig vocht weerstaan, maar in een directe douche of op een plek waar water regelmatig tegenaan spat, is het zonder extra afdichting geen afdoende oplossing. Je hebt altijd een aanvullende waterdichte laag nodig.
Gipsplaat badkamer waterdicht maken: drie werkende methoden
Er zijn drie gangbare manieren om gipsplaat in een badkamer waterdicht te maken. Welke je kiest hangt af van de situatie, het budget en de afwerking die je wilt.
- Vloeibare waterdichtingsfolie (coat): Een dik vloeibaar product dat je met een roller of kwast in één of twee lagen aanbrengt op de gipsplaat. Bekende toepassingsvormen zijn producten op acrylbasis. Na droging ontstaat er een elastische, waterdichte laag waarop je direct kunt tegelen. Dit is de meest gebruikte methode en werkt goed mits je de naden en hoeken extra afplakt met inbedmateriaal (een vliesband of bandage).
- Waterdichte primer of sealer: Minder dik dan een coat, maar voldoende als de plek niet direct onder de douche zit. Geschikt voor randen en wanden die incidenteel spatwater raken. Niet afdoende voor de douchezone zelf.
- Folieplaten of bouwfolie: Een fysieke barrière die achter of over de gipsplaat wordt bevestigd. Dit is robuuster dan coating, maar vraagt meer vakmanschap bij het aanbrengen van de naden.
Voor een douche geldt als vuistregel: gebruik groene gipsplaat én breng minimaal twee lagen vloeibare waterdichtingscoat aan, met speciale aandacht voor de naden tussen platen, de hoeken en de overgang naar de vloer. Die plekken zijn verantwoordelijk voor de meeste vochtproblemen.
Stap voor stap: gipsplaat waterdicht coaten voor tegels
Ben je van plan om groene gipsplaat in de douche te gebruiken en daarna te betegelen, dan is dit de meest praktische aanpak:
- Monteer de groene gipsplaat op een stevige constructie. Zorg dat schroeven niet te diep ingedrukt zijn en dat plaatnaden op de stijlen van de constructie vallen.
- Tape alle naden en hoeken met een speciale inbedband (vliesband). Strijk dit glad en laat het goed aansluiten op de aangrenzende oppervlakken.
- Breng de eerste laag waterdichtingscoat aan met een brede kwast of roller. Werk ook goed over de inbedband heen. Laat de laag drogen volgens de voorschriften van de fabrikant (meestal minimaal 2 uur).
- Breng een tweede laag aan, bij voorkeur dwars op de eerste. Zo sluit je eventuele poriën af die je in de eerste laag hebt gemist.
- Controleer de droging voor je gaat tegelen. De coat moet egaal, soepel en vrij van barsten zijn.
- Tegel op de coating met een geschikte tegellijm voor natte ruimtes. Gebruik daarna ook waterdichte voeg.
Is dit in Nederland gebruikelijk?
Eerlijk gezegd: niet echt. In Nederland is het gangbaar om in doucheruimtes te kiezen voor alternatieven zoals cementgebonden platen (ook wel Aquapanel, cementvezelplaat of vergelijkbare producten) of voor een kant-en-klare douchewand. Die materialen verdragen direct contact met water van nature beter dan gipsplaat, ook de groene variant. Gipsplaat volledig waterdicht coaten en dan tegelen is eerder een techniek die je tegenkomt in landen waar cementplaten minder toegankelijk zijn of bij renovaties waarbij de bestaande constructie al van gipsplaat is.
Dat betekent niet dat het niet kan of niet mag. Als je de techniek goed uitvoert en de waterdichting zorgvuldig aanbrengt, kun je prima resultaat bereiken. Maar weet dat een cementgebonden plaat een hogere veiligheidsmarge biedt: als de waterdichting ergens tekortschiet, blijft de plaat zelf minder kwetsbaar dan gipsplaat.
Wanneer is gipsplaat in de badkamer geen goed idee?
Er zijn situaties waarin je beter niet kiest voor gipsplaat als ondergrond in de badkamer, ook niet de groene variant met coating:
- Direct onder een regendouche of op plekken die dagelijks lange tijd nat staan.
- Bij een badkamer zonder goede ventilatie, waar condens structureel optreedt.
- Als de constructie erachter niet volledig droog en stabiel is.
- Bij nieuwbouw waarbij je de keuze vrij hebt: kies dan liever gelijk voor een cementplaat.
Gebruik je gipsplaat al en twijfel je of de bestaande afwerking nog goed is, controleer dan of er ergens donkere vlekken, bollen in de tegel of losse voegen zijn. Dat zijn signalen dat vocht al achter de tegels zit en dat de waterdichting niet meer werkt.
Kortom: gipsplaat waterdicht maken in de badkamer is mogelijk, maar vraagt de juiste plaatsoort, een goede techniek en consistente uitvoering. Voor wie zekerheid wil, is een cementgebonden plaat in de douchehoek een veiligere keuze. Gebruik je toch gipsplaat, werk dan niet zuinig met de waterdichtingscoat en besteed extra aandacht aan naden en hoeken. Daar gaat het in de praktijk het vaakst mis.