Inbouwspots in de keuken vervangen is een klus die je zelf kunt doen, zonder elektricien. Het gaat erom de oude spots (vaak halogeen) los te koppelen en nieuwe led-inbouwspots aan te sluiten op de bestaande bedrading. Dat klinkt eenvoudiger dan het soms is, dus hieronder lees je precies wat je nodig hebt en hoe je het aanpakt.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Check eerst of de nieuwe inbouwspots passen in het gat van de oude. De meeste keukens hebben een gatmaat van 60 tot 75 mm, maar dat verschilt per spot. Meet het bestaande gat op voordat je nieuwe spots koopt. Koop je spots die kleiner zijn, dan zitten ze los. Koop je een grotere maat, dan moet je de gaten vergroten.
Verder heb je dit nodig:
- Een schroevendraaier of kleine tang
- Eventueel een gatenboor of gatenzaag (alleen als je gaten moet aanpassen)
- De nieuwe led-inbouwspots, inclusief bijgeleverde connectoren of klemmen
- Eventueel een led-driver of ledtransformator, als je spots op 12V werken
Let op het voltage. Halogeen inbouwspots werken vaak op 12V via een transformator. Sommige led-spots werken ook op 12V en passen dan op dezelfde transformator. Andere led-spots werken direct op 230V. Controleer dit op de verpakking van je nieuwe spots. Als je van 12V halogeenspots wisselt naar led-spots op 230V, verwijder je de oude transformator en sluit je de led rechtstreeks aan op het lichtnet.
Stap voor stap inbouwspots in de keuken vervangen
Stap 1: Zet de stroom uit. Zet de groep waarop de keukenverlichting zit uit bij de meterkast. Controleer daarna met een spanningszoeker of lichtnetdetector of er echt geen spanning meer op de draden staat. Sla deze stap nooit over.
Stap 2: Verwijder de oude spot. De meeste inbouwspots zitten vast met veerbeugels. Druk de spot iets omhoog, knijp de beugels samen en trek de spot voorzichtig naar beneden. Soms zit er een ringje of kapje omheen dat je eerst losschroeft.
Stap 3: Koppel de bedrading los. Trek de stekker of connector los, of maak de kroonsteen open. Houd de draden vast zodat ze niet terugschieten in het plafond of het kastje.
Stap 4: Haal de nieuwe spot uit de verpakking. Controleer of alle onderdelen erbij zitten: de spot zelf, de veerbeugels en een connector of klemmenblokje.
Stap 5: Verbind de nieuwe spot met de bedrading. Sluit de draden aan volgens de kleurcodering: bruin op fase (L), blauw op nul (N) en geel-groen op aarde. Gebruik de meegeleverde connector of kroonsteen. Zorg dat de verbinding goed vast zit en geen draden bloot staan.
Stap 6: Duw de spot in het gat. Schuif de veerbeugels omhoog, duw de spot in het gat en laat de beugels los. Ze klemmen de spot automatisch vast tegen het plafond of de bodemplaat van het kastje.
Stap 7: Zet de stroom terug aan en test de spot. Werkt hij? Dan is de klus geslaagd. Werkt hij niet, zet dan de stroom eerst weer uit voordat je de aansluiting controleert.
Verschil tussen keukenplafond en keukenkastje
Bij spots in het plafond werk je met standaard 230V-bedrading. Bij spots onder of in keukenkastjes loopt er soms een aparte 12V-leiding van een kleine transformator in het kastje zelf. Die transformator zit vaak verstopt in of achter het kastje. Vervang bij een overgang naar 230V led-spots ook de transformator, of verwijder hem helemaal als hij niet meer nodig is.
Sommige keukenkastjes hebben spots met een draadje en stekkertje: die verbind je simpelweg los en weer vast, zonder gereedschap. Dat is de makkelijkste variant en binnen een paar minuten klaar.
Wanneer is het verstandig een elektricien te bellen?
Vervang je spots waarbij de bedrading niet duidelijk is, waarbij je meer dan twee of drie draden in het aansluitpunt aantreft, of waarbij je twijfelt of de groep wel uitgeschakeld is? Bel dan een elektricien. Werken aan lichtnet-spanning (230V) zonder kennis of de juiste voorzorgsmaatregelen is gevaarlijk. De kluskosten van een elektricien voor het vervangen van een paar spots liggen naar schatting tussen de 50 en 150 euro in 2026, afhankelijk van regio en het aantal spots.
Zijn de spots eenmaal vervangen door led, dan merk je het verschil meteen: minder warmte, lager energieverbruik en een langere levensduur. Controleer na de installatie of alle spots gelijkmatig branden. Knippert er één, dan wijst dat vaak op een incompatibele dimmer of een loszittende aansluiting.
